Categories
ሥነዉሳኔኛ (About Politics)

Fake Visions in Ethiopian Institutions or How Insitutional Vision Setting can be done to Integrate and Develop the Nation [ሐሰት ተቋም ራእይዎች በኢትዮጵያ ተቋምዎች ወይም እንዴት ተቋም ራእይ ቀረጻ ሀገሩን በእሚያስተሳስር እና እሚያሳድግ መንገድ መከወን እሚቻል]

About how unrealistic “visions” in Ethiopian public institutions can be converted into a new way of seeing the poor nation (EthioTiletawinet = Harmonious Diversity) and vertical expansion of performances than dreaming upward excellence that benefits only a sector thereby causing the nation wait a lot more time to overcome shee poverty.

Pick this piece on PDF.

bY binyam HAILEMESKEL Kidane, August 22nd 2021GC.,

[As promised on the ‘comment’ below, this is added picture on October 10th 2021GC.

አሚኮ.፣ (የህዝብ መገናኛ ብዙሃኑ፣ አንዳርጋቸው ጽጌ የክልል መገናኛብዙሃንዎች እንደ ማእከልአዊዎቹ የድርጅት እንጂ የህዝብ አይደሉም ከእሚሉዘቸው መሀከል አንዱ የሆነው፣ የጋዜጠኛነት እና ተያያዥ መሰረትአዊ ስልጠና በጎን በአስጀመረው የማሰልጠኛ እና ምርምር የተሰኘ ማእከሉ ጀምሮ፣ ማስታወቂያውን እንደ ገለጠው።
አሚኮ. ስልጠና እና ምርምርም ማእከል ማስታወቂያ ምስል]

#ሀገርአብቅል_እውቀትዎች፤ ራእይ፤ ተመዛዥ ራእይ፤ ወርድአዊ ራእይ፤ ኢትዮጥለትአዊነት ትልምአግጣጫ፤

የኢትዮጵያ ጠርናፊ እና ተጠዪ “ስርአተ-ካድሬ”ው፣ ድኅረ-ደርግ ሀገር የአበላሸ ነው። አንዱ ሰቅጣጭ የቀጠለ መገለጫው፣ ሀገርን በውሸት መደለል አመሉ ነበር። ከብዙ መገለጫዎቹ፣ የሃሰት ወይም ማጭበርበሪያ ራእይዎችን በእየተቋምዎች መቅረጽ አንዱ ነበር። ተቋምዎች የእማያሳኩአቸውን ህልም ይጫንብአቸው እና የስነልቦና ጨዋታን ይከውኑ ነበር። እራእይዎቹ በአልተጠና እቅድ፣ በአልረቀቀ አሰራር፣ በተለይ ደግሞ በካድሬዎች (ከሙያ ውጭ) ይጻፉም ነበር። ይህ፤ ሀገር ለማሳደግ እንዳይችሉ የተስተካከለ የራእይ አቀራረጽ መንገድን እንዳይከተሉ፤ የተሻለ ስኬትን እንዳያመጡ፤ ሀገር በደፈናው በተቋምዎቿ ተሳስራ እንዳታድግ ቆፍ የሆነ የራእይ መቅረጽ እውነታ ይራወጥ ነበር።
ስልጤ ዞን ውስጥ፣ በቅርብ የተሰራው የወራቤ አጠቃላይ ቤተመስተናገጃ (comprehensive hospital)፣ በኢትዮጵያ ታሪክ ከታወቁ መደበኛ እና የዘገየ ቆይታን ከከወኑ ትመ.ዎች (TV’s) ሁሉ፣ እጅግ ከፊ እና አስከፊ ገጽታ እና አቅም የአለው (እንደ አዲስ አበባ ትመ.)፣ ደቡብ ትመ. በ ነሃሴ 16ኛው ቀን 2012 ዓም ማታ ዜና፣ ከምስራቅ አፍሪካ አንደኛ ቤተመስተናገጃ ለመሆን እሚንቀሳቀስ መሆኑን ስለማሳወቁ ዜና ሰሩ። ወልቂጤ ኅዋአዊ ከተማ በ2004ዓም. ሲመሠረት በኢትዮጵያ ምርጡ ኅዋአዊ ከተማ በአጭር አመትዎች ለመሆን ቀጥሎ በትንሽ ተጨማሪ አመትዎች በአፍሪቃ ከአስር ትልቅዎቹ ኅዋአዊከተማ ለመሆን እሚያልም መሆኑን ይነግር ነበር። በሂደት ራእዩ ሳይቀየር፣ የታለሙት የግብ ማሳኪያ አመትዎች ግን በመራቅአቸው በዳግቅኝት (revision) እነእሱም እንዲርቁ ተደርገው በሌላ በራሪ ወረቀትዎች ታዩ።
ብዙ ተቋምዎች፣ በእዚህ አመት ምርጡ ሀገርአዊ ተቋም መሆን፣ ቀጥሎ በምስራቅአፍሪቃ አንደኛ መሰኘት፣ ከእዛ የአህጉሩ ቀዳሚ መባል፣ ቀጥለው አንደአንድዎቹ በዓለም ከአሉ ጥቂት ምርጥዎች ደግሞ መቆጠር፣ ወዘተ. በማለት ጠያቂየለየሽ ራእይ የአበጅ አሉ። ምድር የኋኝነትአዊነትዎች (possibilities) እናት በመሆኗ፣ በመሠረትአዊ ገሃድ ክፉ ልማድ ይህ ማጭበርበር አይሰኝም። ብቻ፣ ከተግባርአቸው እና ተጨባጭ ብሎም ጠቃሚውን አካሄድ መቅረጽ አንጻር የሐሰት እና እማይመስል ወይም ደካማ መንገድ ከመሆንአቸው በቀረ። ብቻ የተሳኩ ሆነው የመታየት እውነታአቸው ላምአለኝ በሰማይ ከመሆኑ እና ግለ-ቀነገደብአቸው በግልአቸው ከመጣሡ በቀር። ለምሳሌ፤ የቅ. ማሪያም ኅዋአዊ ከተማ አብሮ-መስራች ወንደንሰን ታምራት (ተባባሪ ፕሮፍ.)፣ አንድ የአወጡት አጭር ጽሑፍ፣ [“Towards more achievable university vision statements”] ጥቂት ራእይዎች ጥቂት አመትዎች ቀደም ብሎ እራሱ ቀነገደብአቸውን ጥሰው አሉ፤ ተጨባጭ ህልምም አያልሙም የእሚል አጭር ጽሕፈት አስፍረው አሉ።
እሚሻለው አካሄድ፤ ሶስት ናቸው። አንደኛ የካድሬዎች ኢላማ ቀራጭነት ሳይሆን የባለሙያዎቹ ዳግምርምር-ወለድ ኢላማ ከሆኑ ነው። ሁለተኛ፣ አካባቢአቸውን ማበልጸግ መቻሉን አስረግጠው ቢያልሙት እና ሁለተኛ ደረጃም ዳግ-አካባቢውን ማበልጸግን ማረጋገጥ ቢሉት መልካም ነው። የቱም አካሄዱ፣ ለምሳሌ ስልጤ ቤተመስተናገጃን ወይም ስልጤ ኅዋአዊ ከተማን ወደአለሙት አይወስድአቸውም፤ ገሃዱ ሚሚዛን ከሆነ። የስልጤ ቤተመስተናገጃ ለምሳሌ፣ ምርጡ ቤተመስተገናገጃ ነኝ ብሎ ደቡብ ክልልን፣ ተሻልኩ ቢል፣ ሀገርአዊ እውነት ይጠልፈው አለ። ኢትዮጵያ የከፋ የጤና አገልግሎት አላት። አንድ ትልቅ ቤተመስተናገጃ ከትቶ ችግርዎቿን አይፈቱላትም። የሀገር ችግር ከትቶ ከአልተፈታ፣ እንደምን በተጨባጭ የክፍለአህጉር ምርጡ መሰኘት ተቻይ ሆነ፤ ከእውነት አንጻር። ከተራ ቁሳቁስ መግዛት ወይም የቁጥርአዊ ስምዎታ ፍለጋ በቀረ፣ ሀገር በጤና ጉዳይዎቿ ሳትበለጽግ፣ ድንበሯን ጥሶ በክፍለአህጉሩ ምርጡ መሰኘት፣ የእማይጠቅም ህልም ውስጥ ንጉስ መሆን የአክል ነው። መፍትሔው ታዲያ ምንድር ነው? ወደ ሶስተኛው ኢላማ ራእይ አቀራረጽ አማራጭ ምክረሃሳብ እንጓዝ። ሶስተኛ፤ ተቋምዎች፣ ወደ ረብየለሽ እና አሳሳች ቁመትአዊ ከፍታ ኢላማ ከመፈርጠጥ ወደ አንደኛው ምክረሃሳብ ወይም ቀጥሎ ወደ እዚህ ወርድአዊ ራእይ አቀራረጽ መግባት ቢችሉ ተመካሪ ነው። እነእዚህን በሁለት ንዑስ ደረጃዎች እንሰንጥቅአቸው። አንደኛ ውቅርአዊ መስፋት ራእይ ይሰኝ። ለምሳሌ ወራቤ ቤተመስተናገጃ የአካባቢው ስልጤ ነዋሪዎችን በበቂ ከፍተኛ አገልግሎት ማስተናገድ ከቻለ፤ ወደጎን በመንሰራፋት ወደ አቅራቢያው መንደርዎቹ በቅርንጫፍዎች ወይም አንድአች አገልግሎት መድረስ እና የተሻለ ሀገር ለዋጭ ኢላማ ላይ መድረስ የእሚችል ነው። ለአቅራቢያ መንደርዎች፣ እህት ዞንዎች፣ ወዘተ. እስከ አዲስ አበባ በመዝመት በተለያዩ አገልግሎትዎች ምርጡ ተቋም መሆን እሚችል ነው። ይህም በአንድ መስመር ክምር ሂደት ከውኖ ከክፍለአህጉር አንደኛ ብሎ ተመጻድቆ ከመቀመጥ፣ ድሀ ሀገር እንደ አለ ተገንዝቦ ወደ ጎን በመመልከት አካባቢውን በማሻሻል በሂደት እንደ ሀገር አድጎ ክፍለአህጉሩን አድጎ መቀላቀል፣ ከአስፈለገ በመመጻደቅ ቋንቋ መብለጥ እና ታዛ መሆን የእሚቻል ነው። ሁለተኛ አገልግሎትአዊ ወይም ይዘትአዊ ራእይ ነው። ቤተመስተናገጃ ለምሳሌ ምርጥ ሆንኩ ሲል፣ ወርድአዊ እድገትን መጀመር። የህክምና ትምህርት መጀመር። ተያያዥ ሌላ ስራዎቹን ለምሳሌ፣ የምርምር ተቋምነትም በልዩአማነት (speciality)፣ ማስወጠን፣ ወይም መድኀኒት ለማምረት መጀመር፣ ወይም የህክምና ተመራማሪዎችን እየመረጡ ወይም እየቀጠሩ ማሳደግን ማለም ይችል አሉ።
በደፈናው፤ ተቋም አድጎ ሀገርን አኩርቶ ሌላ ስፍራም ተጠቃሽ ሲሆን በኢትዮጵያ ታሪክ አንድ ለእናቱ የሆነው የኢትዮጵያ አየር መንገድ ብቻ ነው። ያም ከቁጥር እና ጥቂት ገንዘብ በቀረ የአተረፈለት ግን የለም። ገና ብዙ ይቀረው አለ። ከአለም ምርጥ የመሆን ራእዩን ቢያስገሰግስም፤ በሰራተኛዎች አያያዙ እና ጨካኝ ቅጥር ትድድር (employment management) እውነቱ እውቅ የሆነ ውድቅ ተቋም ነው። ወይም በፈጠራ እና ምርምር ግን ደካማ ነው። ወደጎድን የእማይሰፋ ፍርጠጣ ብቻ አሳክቶ አለ። የስኬት ምንጩ ቀድሞ ከአፍሪቃ በንጉሡ ስር በጥንቃቄ መቆርቆሩ ሊሆን ይችል አለ። የብሔርብሔረሰብዎች አስተዳደር ስስለራቀውም የአልቀነሰ ጉዞ ገጥሞት ይሆን አለ። ግን፤ የግል ደስታውን ቀፈት ሆኖ አስቀርቶት አለ። ወደ ሌላ ተቋምዎች ምስጡጧጢርዎቹን አላሻገረም። እራሱን እንጂ ሀገርን አላሳደገም። ይህች ደሀ ሀገር አንድ ተቋሟ አድጎ ሌላው እስኪያደግ መጠበቅ አትችልም። አንዱ የተሻለ ተቋም በእራእይ እና አሰራሩ ወደጎን ተንሰራፍቶ ሌላዎችቿቹን የማሳደግ ትትረትዎች ውስጥ መታየት አለበት። ያ በእዚህ ተቋም የለም። የ “እመጓ” ልብወለድ ሲጀምር አየርመንገዱን የአንቆለጳጵስ እንጂ፣ ተቋሙ ግን የእራሱ አውሮፕላን ማምረት ህልምን አልጠነሰሱም። በተለየ ተቋምአዊ መዋቅር፣ እራሱን መሰንጠቅ እና ለሀገር ዘዴአማ ራእይ (strategical vision) አላመነጨም። በእርግጥ አሁንም ለእነወራቤ ቤተመስተናገጃ መማሪያ ነው። የተሻለ ወርድአዊ ትግል እና ስኬት አለው። ለምሳሌ ሰው እና እቃ ከማመላለስ ጎን፤ ማስተማሪያ ተቋም በቅርቡ አቋቁሞ እውቀትም መነገድ ጀምሮ አለ። ከሹፍና ወደ መምህርነት መስፋት ትልቅ ራእይ እና አስፈላጊ ነው። ይህ እሚታሰበው ወደላይአዊ ስኬት ሲገኝ በመሆኑ ወርድአዊ ጉዳዩም የመሳካት እድልዎቹ ይጨምር አለ፤ ሌላ ነገርዎች ቋሚ ሆነው። ለምሳሌ፤ የተሳካለት አስተዳደር ስለተንሰራፋ ወደጎን፣ አዲሱ ክንፉም በልምድ እና ሙያው ተሰንትሮ በመተዳደሩ የመሳካት እድልዎች አሉት፤ አዲስ ራስቻይ ተቋም አይደለም እና።
ተቋምዎች፣ የአለም ድሀ ሀገር ሲመሰረቱ አላማአቸው ህዝቡን ማሻሻል ብቻ ነው። ገና ሳይንፏቀቁ አህጉርአዊ ስኬትን ፊትለፊትአቸው ማንጠልጠል የአሉበት ድሀነት ገሀድን ለማየት ይከለክልአቸው አለ። #ሀገርአብቅል_እውቀት – ለእዚህ ብቻ እንዲሆን ከእዚህ ችግር የእሚነሳ አስተሳሰብ – በእዚህ ጉዳዩ መጀመር አለበት። ወደጎን በማለም፣ የአነሰ የድሀነት ውጊያ ዘመን መፍጠር ይቻል አለ። አብሮ፣ ወደ አቅራቢያዎች፣ ድንበር ዘለል አልግሎትዎች በመግባት፣ የተሳካ ተቋም መሆን ከቻሉ ወደ አገልግሎት መጠላለፍ እና ሀገርአዊ ውህደት እንዲደርሱ ጎድንአዊ እይታዎችን ማዳበር ይችል አሉ። የወራቤ ቤተመስተናገጃ ሲበረታ ወደ ዝዋይ መስፋት ይችል አለ። ይህ ኢትዮጥለትአዊነት – ተሳስሮ በእውነተኛ ውህድ (ስነምጣኔ፣ ስነውሳኔ፣ ብሔርአዊነት፣ ወዘተ. የመሰባጠር እውነት/ፍልስፍና – ን ማገዝ እሚችል ነው፨

2 replies on “Fake Visions in Ethiopian Institutions or How Insitutional Vision Setting can be done to Integrate and Develop the Nation [ሐሰት ተቋም ራእይዎች በኢትዮጵያ ተቋምዎች ወይም እንዴት ተቋም ራእይ ቀረጻ ሀገሩን በእሚያስተሳስር እና እሚያሳድግ መንገድ መከወን እሚቻል]”

Just heard that Amhara Media Corporation (A regional TV, Radio, Newspaper (በኩር፣ በርቺሣ፣ ወዘተ.)፣ And social media news media has started a college that trains fundamental journalism, camera-person-ing and social media journalism at its “AMICO Training Centre”.
If Ethiopian institutions dream and work on becoming stronger to related businesses than dream being top in some distant years, they can cover many untapped needs in the society such as in this case. This organization can vision being best in East Africa after 30yrs. But it would not materialise as no such vision ever had been heard that way succeeding. Hence, better to vision quality but mainly horizontal expansions. Seems the fair view of “Ethiopian-reality” where no much service and production has commenced yet at any sector. Related businesses, if hunted can bring the coverage and also better standards to measure the organizations as long term vertigal visions are proved to be fake and unattainable.

(Will post the AMICO add on the post)

Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s